ఏపీలో స్థానిక ఎన్నికలకు హైకోర్టు గ్రీన్‌సిగ్నల్‌.......ఆరు వారాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియ ప్రారంభించాలి!
రాజనీతి | అమరావతి | అక్టోబర్‌ 1, 2026
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలపై నెలకొన్న ఉత్కంఠకు హైకోర్టు తీర్పుతో కీలక మలుపు తిరిగింది. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియను ఆరు వారాల్లోగా ప్రారంభించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘాన్ని హైకోర్టు ఆదేశించింది. అదే సమయంలో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన జీవో 105, జీవో 1065లను కొట్టివేసింది.
34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్లపై కోర్టు నిర్ణయం
స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని సవాల్‌ చేస్తూ హైకోర్టులో పిటిషన్లు దాఖలయ్యాయి. ఈ రిజర్వేషన్ల వల్ల ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీలకు కలిపి 50 శాతం పరిమితి దాటుతుందన్న వాదనలు కోర్టు ముందుకు వచ్చాయి.
ప్రభుత్వం మాత్రం యూనిఫైడ్‌ ఫ్యామిలీ సర్వే, సమకాలీన బీసీ జనాభా వివరాల ఆధారంగానే 34 శాతం కోటాను నిర్ణయించామని కోర్టుకు వివరించింది. అయితే తాజా తీర్పులో 34 శాతం రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన రెండు జీవోలను హైకోర్టు రద్దు చేసింది.
ఆరు వారాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియ
స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను మరింత ఆలస్యం చేయకుండా ఆరు వారాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియను ప్రారంభించాలని హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. దీంతో గ్రామ పంచాయతీలు, పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలపై తదుపరి కార్యాచరణకు రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం సిద్ధం కావాల్సి ఉంటుంది. నోటిఫికేషన్‌, పోలింగ్‌ తేదీలు, కొత్త రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన వివరాలు తదుపరి దశలో స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది.
SIR పూర్తయ్యే వరకు ఆగాలన్న పిటిషన్‌పై కూడా..
ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సవరణ ప్రక్రియ SIR పూర్తయిన తర్వాతే స్థానిక ఎన్నికలు నిర్వహించాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్‌పైనా కోర్టు విచారణ జరిపింది. ఎన్నికలను వాయిదా వేయాలన్న అభ్యర్థనను కోర్టు అంగీకరించలేదు. బీసీ జనగణన, సర్వే పూర్తయ్యే వరకు ఎన్నికలను నిలిపివేయాలన్న అభ్యర్థనలపైనా హైకోర్టు తాజా తీర్పులో స్పష్టత ఇచ్చింది.
పంచాయతీల విలీనం, వార్డుల పునర్విభజనపై కూడా తీర్పు
పంచాయతీలను సమీప మున్సిపాలిటీలు, కార్పొరేషన్లలో విలీనం చేయడం, వార్డుల పునర్విభజనకు సంబంధించిన పిటిషన్లపైనా హైకోర్టు నిర్ణయం వెలువరించింది. 2021లో తీసుకొచ్చిన మున్సిపాలిటీ సవరణ చట్టాన్ని సవాల్‌ చేసిన పిటిషన్లను కూడా కోర్టు కొట్టివేసింది.
ఇక ఎన్నికల ప్రక్రియపై ఫోకస్‌
హైకోర్టు తీర్పుతో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణకు సంబంధించిన ప్రధాన న్యాయపరమైన అంశాల్లో ఒక దశ పూర్తయింది. ఇక రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం తదుపరి ఎన్నికల ప్రక్రియ, రిజర్వేషన్లు, నోటిఫికేషన్‌ తదితర అంశాలపై చర్యలు చేపట్టాల్సి ఉంటుంది.
స్థానిక ఎన్నికలపై నెలకొన్న న్యాయపరమైన ఉత్కంఠకు తెరపడటంతో.. ఇప్పుడు ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ ఎప్పుడు వస్తుందన్నదే తదుపరి కీలక ప్రశ్నగా మారింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలపై నెలకొన్న ఉత్కంఠకు హైకోర్టు తీర్పుతో కీలక మలుపు తిరిగింది. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియను ఆరు వారాల్లోగా ప్రారంభించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘాన్ని హైకోర్టు ఆదేశించింది. అదే సమయంలో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన జీవో 105, జీవో 1065లను కొట్టివేసింది.
34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్లపై కోర్టు నిర్ణయం
స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని సవాల్‌ చేస్తూ హైకోర్టులో పిటిషన్లు దాఖలయ్యాయి. ఈ రిజర్వేషన్ల వల్ల ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీలకు కలిపి 50 శాతం పరిమితి దాటుతుందన్న వాదనలు కోర్టు ముందుకు వచ్చాయి.
ప్రభుత్వం మాత్రం యూనిఫైడ్‌ ఫ్యామిలీ సర్వే, సమకాలీన బీసీ జనాభా వివరాల ఆధారంగానే 34 శాతం కోటాను నిర్ణయించామని కోర్టుకు వివరించింది. అయితే తాజా తీర్పులో 34 శాతం రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన రెండు జీవోలను హైకోర్టు రద్దు చేసింది.
ఆరు వారాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియ
స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను మరింత ఆలస్యం చేయకుండా ఆరు వారాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియను ప్రారంభించాలని హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. దీంతో గ్రామ పంచాయతీలు, పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలపై తదుపరి కార్యాచరణకు రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం సిద్ధం కావాల్సి ఉంటుంది. నోటిఫికేషన్‌, పోలింగ్‌ తేదీలు, కొత్త రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన వివరాలు తదుపరి దశలో స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది.
SIR పూర్తయ్యే వరకు ఆగాలన్న పిటిషన్‌పై కూడా..
ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సవరణ ప్రక్రియ SIR పూర్తయిన తర్వాతే స్థానిక ఎన్నికలు నిర్వహించాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్‌పైనా కోర్టు విచారణ జరిపింది. ఎన్నికలను వాయిదా వేయాలన్న అభ్యర్థనను కోర్టు అంగీకరించలేదు. బీసీ జనగణన, సర్వే పూర్తయ్యే వరకు ఎన్నికలను నిలిపివేయాలన్న అభ్యర్థనలపైనా హైకోర్టు తాజా తీర్పులో స్పష్టత ఇచ్చింది.
పంచాయతీల విలీనం, వార్డుల పునర్విభజనపై కూడా తీర్పు
పంచాయతీలను సమీప మున్సిపాలిటీలు, కార్పొరేషన్లలో విలీనం చేయడం, వార్డుల పునర్విభజనకు సంబంధించిన పిటిషన్లపైనా హైకోర్టు నిర్ణయం వెలువరించింది. 2021లో తీసుకొచ్చిన మున్సిపాలిటీ సవరణ చట్టాన్ని సవాల్‌ చేసిన పిటిషన్లను కూడా కోర్టు కొట్టివేసింది.
ఇక ఎన్నికల ప్రక్రియపై ఫోకస్‌
హైకోర్టు తీర్పుతో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణకు సంబంధించిన ప్రధాన న్యాయపరమైన అంశాల్లో ఒక దశ పూర్తయింది. ఇక రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం తదుపరి ఎన్నికల ప్రక్రియ, రిజర్వేషన్లు, నోటిఫికేషన్‌ తదితర అంశాలపై చర్యలు చేపట్టాల్సి ఉంటుంది.
స్థానిక ఎన్నికలపై నెలకొన్న న్యాయపరమైన ఉత్కంఠకు తెరపడటంతో.. ఇప్పుడు ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ ఎప్పుడు వస్తుందన్నదే తదుపరి కీలక ప్రశ్నగా మారింది.